काठमाडौं । भोटेकोशी बाढीले घर, बसोबास र सामान्य दिनचर्या गुमाएका बालबालिकाका लागि अहिले विद्यालयको कक्षाकोठा केवल पढ्ने ठाउँ मात्र बनेको छैन—यो उनीहरूको मनमा फेरि सुरक्षा, अपनत्व र सामान्य जीवनको अनुभूति फर्काउने थलो बन्दैछ।
रसुवा भोटेकोशी बाढीबाट विस्थापित भएर काठमाडौं आएका बालबालिकामध्ये १३२ जनाको अध्ययनलाई निरन्तरता दिन काठमाडौं महानगरपालिकाले डल्लुस्थित गीतामाता स्कुलमा पठनपाठनको व्यवस्था मिलाएको छ। विद्यालय पुगेका बालबालिका विस्तारै कक्षाकोठामा रमाउन, साथीहरूसँग घुलमिल हुन र नियमित दिनचर्यामा फर्किन थालेका छन्।
बाढीको पीडापछि विद्यालयमा उनीहरूलाई फेरि हाँस्दै, खेल्दै र साथीहरूसँग रमाउँदै गरेको देख्दा आशाको सञ्चार भएको छ। उनीहरूका लागि विद्यालय फर्किनु किताब र पाठमा फर्किनु मात्र होइन, आफू सुरक्षित छु भन्ने अनुभूति पुनः प्राप्त गर्नु पनि हो।
त्यसैले बालबालिकालाई तत्काल पढाइको दबाब दिनुभन्दा पहिले उनीहरूलाई माया, समय र आत्मीय वातावरण दिने प्रयास गरिएको छ। काठमाडौं महानगरपालिकाकी कार्यवाहक प्रमुख सुनिता डंगोलले पनि शिक्षक तथा विद्यालय प्रशासनलाई बालबालिकासँग आत्मीय व्यवहार गर्दै उनीहरूको मानसिक त्रास कम गर्न प्राथमिकता दिन आग्रह गरेकी छन्।
पढाइसँगै आवश्यक सामग्रीको व्यवस्था
बालबालिकाको विद्यालय यात्रा सहज बनाउन आवश्यक शैक्षिक तथा दैनिक सामग्रीको समेत व्यवस्था गरिएको छ। महानगरका अनुसार उनीहरूलाई पाठ्यपुस्तक, दिवा खाजा, पोसाक, जुत्ता, झोला तथा कापी–कलम उपलब्ध गराइएको छ। आश्रयस्थलबाट विद्यालयसम्म आउन–जान एलआरआई स्कुलले यातायातको व्यवस्था गरेको छ भने करुणा फाउन्डेसनले शैक्षिक सामग्री तथा मनोसामाजिक सहयोगमा भूमिका खेलेको छ।
विद्यालयमा पहिलो दिन ५९ जना बालबालिका उपस्थित भएका थिए भने दोस्रो दिन उपस्थिति ६१ पुगेको थियो। मानसिक रूपमा विद्यालय फर्किन तयार नभएका बालबालिकालाई भने जबर्जस्ती नगरी उनीहरूको अवस्था र आवश्यकताअनुसार बिस्तारै विद्यालयको वातावरणमा ल्याउने प्रयास भइरहेको छ।
‘किताबभन्दा पहिले मनको त्रास हटाउनुपर्छ’
बाढीको पीडाले बालबालिकाको मनमा पारेको असरलाई ध्यानमा राख्दै विद्यालयमा पढाइसँगै मनोसामाजिक सहयोगलाई पनि प्राथमिकता दिइएको छ।
कार्यवाहक प्रमुख डंगोलले शिक्षकहरूसँगको छलफलमा बालबालिकालाई थप मानसिक चोट नपुग्ने गरी आत्मीय व्यवहार गर्न र किताब तथा पाठभन्दा पहिले उनीहरूको मनमा रहेको त्रास कम गर्न ध्यान दिनुपर्ने बताएकी छन्।
महानगरको सम्पर्कमा रहेका बालबालिका इसीडीदेखि कक्षा १२ सम्मका छन्। तीमध्ये कक्षा १ मा मात्रै ४५ जना विद्यार्थी रहेको महानगरको तथ्यांक छ।
बाढीले उनीहरूको जीवनमा ठूलो क्षति पुर्याए पनि गीतामाताको कक्षाकोठामा देखिन थालेको मुस्कानले एउटा सन्देश दिएको छ—बालबालिकालाई फेरि सामान्य जीवनमा फर्काउन विद्यालय, शिक्षक, समुदाय र राज्यको साथ उत्तिकै महत्वपूर्ण हुन्छ।
आज उनीहरूका हातमा फेरि किताब छन्, अगाडि कक्षाकोठा छ र वरिपरि साथीहरू छन्। यही वातावरणबाट उनीहरूको जीवनमा हराएको आशा र आत्मविश्वास विस्तारै फर्किंदैछ।
