चन्द्रागिरि मेट्रो विशेष

काठमाडौं । चन्द्रागिरि नगरपालिका–१२ मा कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) प्रविधिको प्रयोग गरी छातीको एक्स–रे तथा क्षयरोग (टीबी) परीक्षणसम्बन्धी निःशुल्क स्वास्थ्य शिविर सञ्चालन गरिएको छ। जापान–नेपाल स्वास्थ्य तथा क्षयरोग अनुसन्धान संस्था (JANTRA) को आयोजनामा तथा चन्द्रागिरि नगरपालिकाको समन्वयमा सञ्चालित शिविरबाट २६० जनाभन्दा बढी नागरिकले स्वास्थ्य परीक्षण सेवा लिएका छन्।

वडाका दुई फरक स्थानमा सञ्चालन गरिएको शिविरमा आधुनिक AI X-ray प्रविधिको माध्यमबाट छातीसम्बन्धी समस्या तथा क्षयरोगको प्रारम्भिक पहिचानका लागि परीक्षण गरिएको हो। निःशुल्क रूपमा उपलब्ध गराइएको यस सेवाले स्थानीय नागरिकलाई आफ्नै वडामा स्वास्थ्य परीक्षण गराउने अवसर प्रदान गरेको छ।

AI प्रविधिबाट क्षयरोग पहिचानमा सहजता

क्षयरोग समयमै पहिचान गरी उपचार सुरु गर्न सके नियन्त्रण गर्न सकिने रोग हो। तर, सामान्य लक्षणलाई बेवास्ता गर्ने, परीक्षणका लागि स्वास्थ्य संस्थासम्म पुग्न नसक्ने तथा जनचेतनाको कमीका कारण कतिपय बिरामी समयमै परीक्षणको दायरामा आउन सकेका हुँदैनन्।

यस्तो अवस्थामा आधुनिक प्रविधिको प्रयोगसहित समुदायस्तरमै सञ्चालन गरिने स्वास्थ्य शिविरले सम्भावित बिरामीको पहिचान गर्न र आवश्यक परे थप परीक्षण तथा उपचारका लागि स्वास्थ्य संस्थासम्म पुग्न प्रेरित गर्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्न सक्छ।

AI प्रविधिले छातीको एक्स–रे तस्बिर विश्लेषण गरेर क्षयरोगसँग मिल्दोजुल्दो असामान्यता पहिचान गर्न चिकित्सकलाई सहयोग गर्छ। यद्यपि, AI बाट प्राप्त नतिजा मात्रै अन्तिम निदान होइन; आवश्यकताअनुसार थप परीक्षण र स्वास्थ्यकर्मीको मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ।

स्थानीयस्तरमै स्वास्थ्य सेवा, नागरिकलाई राहत

चन्द्रागिरि–१२ का दुई स्थानमा शिविर सञ्चालन हुँदा २६० जनाभन्दा बढी नागरिकले सेवा लिनुले समुदायस्तरमा सहज स्वास्थ्य परीक्षणको आवश्यकतालाई उजागर गरेको छ।

स्थानीय तहसँगको समन्वयमा सञ्चालन हुने यस्ता कार्यक्रमले स्वास्थ्य सेवाको पहुँच विस्तार गर्न, क्षयरोगसम्बन्धी जनचेतना बढाउन तथा सम्भावित बिरामीलाई समयमै पहिचान गरी उपचारको प्रक्रियामा जोड्न सहयोग पुर्‍याउन सक्छन्।

जापान–नेपाल स्वास्थ्य तथा क्षयरोग अनुसन्धान संस्था (JANTRA) र चन्द्रागिरि नगरपालिकाको सहकार्यमा सञ्चालित यस शिविरले स्थानीयस्तरमा आधुनिक प्रविधिमार्फत स्वास्थ्य परीक्षण सेवा पुर्‍याउने प्रयासलाई अघि बढाएको छ।

२६० भन्दा बढी नागरिकले सेवा लिएको यस शिविरले चन्द्रागिरिमा प्रविधिमैत्री स्वास्थ्य सेवाको पहुँच विस्तार गर्न समुदायस्तरको स्वास्थ्य परीक्षण कति महत्त्वपूर्ण छ भन्ने सन्देश दिएको छ।